Một thoáng Nhật Bản: Sakura

Cứ mỗi độ tháng tư về, thời tiết đang độ vào xuân, tiết trời ấm dịu, đây là thời điểm hoa anh đào nở rộ. Hoa anh đào nở chỉ vẻn vẹn trong khoảng hai tuần, trong suốt hai tuần lễ đầu của tháng tư, khắp đất nước Nhật Bản được bao phủ trong sắc hoa anh đào, từ công viên, trường học cho đến những ngôi chùa cổ kính, đâu đâu cũng toàn là sắc hoa, cả một màu hồng phấn xen lẫn những sắc trắng ôm trọn lấy phố phường, lan tỏa trong không gian. Đây là mùa đẹp nhất và cũng lãng mạn nhất: Mùa hoa anh đào nở. Lúc này cũng chính là lúc người Nhật tổ chức các lễ hội truyền thống và cùng nhau uống rượu sake dưới gốc cây anh đào, gọi là lễ hội Hanami (thưởng hoa).

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket
Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket
Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at PhotobucketPhoto Sharing and Video Hosting at PhotobucketPhoto Sharing and Video Hosting at PhotobucketPhoto Sharing and Video Hosting at Photobucket

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

Người Nhật rất yêu quý hoa anh đào. Sakura được coi là quốc hoa của Nhật Bản. Hoa anh đào đẹp, không chỉ ở lúc nở mà chính là ở lúc rụng. Đặc điểm của nó là rụng đi khi đang ở độ tươi thắm nhất. Chỉ cần một cơn gió nhẹ thoảng qua, là trên đường tràn ngập những cánh hoa rơi, khắp đường phố được phủ lên bởi một thảm hoa rực rỡ. Cuộc đời của Hoa anh đào vô cùng ngắn ngủi, phù dung, những cánh hoa “thoắt nở thoắt tàn”, cũng ngắn ngủi như chính cuộc đời của con người vậy. Nhưng trước khi rụng xuống, hoa anh đào đã để lại cho đời những khoảnh khắc thật đẹp đẽ. Điều này được người Nhật rất yêu thích, vì nó tượng trưng cho tinh thần sống của họ, tinh thần nhạy cảm, yêu cái đẹp, sống và chết đều quyết liệt, “sống cao thượng, chết thanh cao”.
Hoa anh đào tượng trưng cho vẻ đẹp thuần khiết nhưng ngắn ngủi. Người Nhật xưa có câu nói nổi tiếng: Nếu là hoa, xin được làm hoa anh đào, nếu là người xin được làm người võ sĩ “A flower is a cherry blossom, a person is a Samurai”. Cánh hoa anh đào rụng xuống khi đang ở độ tươi thắm nhất là hình ảnh tượng trưng cho lý tưởng sống của các Samurai, biết chết một cách cao đẹp trên chiến trường. Cuộc đời của họ – những người kiếm sĩ sống trong xã hội phong kiến của Nhật Bản nay sống mai chết, cũng mỏng manh như cánh hoa anh đào, có thể lặng lẽ rơi rụng xuống bất cứ lúc nào, nhưng khí tiết và danh dự thì vẫn còn mãi mãi, cũng như những cánh hoa kia tuy rụng xuống nhưng hương sắc vẫn còn nguyên vẹn.
Ai cũng bảo đời hoa anh đào ngắn ngủi, sớm nở tối tàn, nhưng hãy nói ngược lại, chính bản thân cuộc đời ngắn ngủi ấy đã để lại cho cuộc sống một vẻ đẹp độc đáo mà muôn ngàn loài hoa khác không mang lại được. Mozart, Shubert sống trên đời chưa đầy 30 tuổi nhưng đã để lại cho đời những tác phẩm kiệt tác. Đặng Thế Phong cũng chỉ sống ngoài 30 tuổi nhưng đã để lại cho đời ít nhất hai ca khúc bất hủ. Có những người sống năm, sáu chục tuổi, viết hàng trăm ca khúc mà vẫn nhàn nhạt, lửng lơ. Có người sống đến bách niên mà chẳng để lại gì ngoài hai từ trường thọ. Ta chọn ai, người làm đẹp cho cuộc đời mà yểu mệnh hay người chẳng làm cho đời đẹp mà sống lâu? Ta chọn 2 ca khúc bất hủ hay một trăm ca khúc nhàn nhạt ?
Photo Sharing and Video Hosting at PhotobucketPhoto Sharing and Video Hosting at PhotobucketPhoto Sharing and Video Hosting at Photobucket
Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

 

Hoa đào trong thi ca

Vẻ đẹp thuần khiết, mong manh của hoa đào cũng là nguồn cảm hứng vô tận đối với nghệ thuật, thi ca. Hoa anh đào không chỉ có ở Nhật Bản mà còn có cả ở Trung Quốc, Hàn Quốc, nhưng ở Nhật có nhiều chủng loại hơn cả. Ở Nhật có đến hơn 50 loại hoa anh đào khác nhau, mỗi loại có một vẻ đẹp riêng, có loại màu trắng, có loại hồng, phớt vàng, đỏ thắm, dịu nhạt với các gam màu khác nhau. Văn học Trung Quốc cổ để lại bài thơ rất nổi tiếng về hoa đào, đó là bài Đề Đô Thành Nam Trang của danh sĩ Thôi Hộ đời nhà Đường – một trong những giai thoại văn học đẹp nhất trong nền thi ca trung quốc.

Thôi Hộ là một thư sinh trên đường từ quê lên Trường An ứng thí, nhân dự hội Ðạp Thanh đến một xóm trồng toàn hoa đào (Ðào hoa trang). Hoa đương lúc nở rực rỡ, lòng chàng thư sinh bâng khuâng ngơ ngẩn trước vườn hoa đào lẳng lơ khoe màu trong cánh nắng. Chàng lần hồi vào gõ cửa để xin nước uống. Bên cửa cổng, một thiếu nữ thập thò đưa nước cho chàng. Nàng đẹp, duyên dáng, e lệ. Chàng đưa tay tiếp lấy bát nước. Hai bàn tay trai gái chạm nhau. Nàng ngượng ngùng, cúi mặt xuống. Ðôi má hây hây đỏ như đoá hoa đào. Chàng rụt rè, ngượng nghịu đỡ bát nước uống, đoạn từ giã ra đi…

 

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

Đèn sách và mộng công hầu không xoá mờ hình bóng giai nhân. Xóm hoa đào và con người đẹp vẫn gợi lên một kỷ niệm đầm ấm trong tâm trí, khiến nhà thơ chan chứa biết bao tình cảm lưu luyến mặn nồng. Năm sau, Thôi Hộ trúng tuyển kỳ thi nên vội vàng lên đường đến Tràng An. Tiết Thanh Minh khí trời ấm áp, chim đã về hót líu lo trên ngàn cây, trăm hoa đua nở khắp nơi trên con đường Thôi Hộ đi qua, lòng xuân cũng bồi hồi nhớ đến người đẹp vườn đào năm xưa nên chàng tìm lối vào thăm hỏi. Cảnh cũ còn đó nhưng người xưa lại vắng bóng. Cửa đóng then cài. Chỉ có ngàn hoa đào rực rỡ, đưa đẩy theo gió xuân như mỉm cười chào đón khách du xuân.

Ngẩn ngơ, thờ thẩn trước cảnh cũ quạnh hiu, Thôi Hộ ngậm ngùi:

– Hay là nàng đã về nhà chồng?

Từng bước một, chàng quay gót trở ra. Lòng cảm xúc vô hạn, rồi muốn ghi lại mấy dòng tâm tư của mình, Thôi Hộ lấy bút mực trong bị ra, đề mấy câu thơ tường rồi lặng lẽ ra đi

Xế chiều, người thiếu nữ và thân phụ đi viếng chùa xa trở về. Nàng theo sau cha, chợt thấy trên tường có bốn câu thơ:

去年今日此門中,
人面桃花相映紅;
人面不知何處去,
桃花依舊笑冬風

Phiên âm

Khứ niên kim nhật thử môn trung
Nhân diện đào hoa tương ánh hồng
Nhân diện bất tri hà xứ khứ
Ðào hoa y cựu tiếu đông phong

Dịch Nghĩa

Ngày này năm ngoái tại cửa này
Hoa đào với mặt người cùng ánh lên sắc hồng
Gương mặt người xưa giờ không biết chốn nao
(Chỉ thấy) hoa đào vẫn như cũ cười với gió đông.

Dịch thơ

Cửa này năm ngoái cũng hôm nay,
Mặt ngọc hoa đào ánh đỏ hây.
Mặt người nay biết đi đâu vắng
Chỉ thấy hoa đào cợt gió đông

Nét chữ tinh xảo, bay bướm, ý tứ dồi dào, chan chứa một tình ý nồng nàn khiến nàng đoán ngay của khách du xuân năm ngoái, lòng xiết bao cảm động, nàng cảm thấy lòng xao xuyến và quả tim người thiếu nữ ấy bắt đầu vỗ đập theo một nhịp yêu đương. Nàng ngậm ngùi thở dài, luyến tiếc duyên vừa gặp gỡ lại khéo bẽ bàng…

Rồi từ ấy, ngày này sang ngày khác, nàng vẫn tựa mình bên cửa cổng mong đợi và hy vọng gặp lại người khách tài hoa xin nước năm xưa. Nhưng hết mùa hoa đào này đến mùa hoa đào khác trôi qua, bóng dáng người xưa vẫn bặt vô âm tín… (giai thoại tổng hợp)

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

“Trước sau nào thấy bóng người
Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông”
Năm trước có người có hoa đào
Năm nay vắng người chỉ còn có hoa đào

Biết làm sao được, thật tiếc cho người xưa.

By Athơ

Leave a comment

Filed under Uncategorized

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s